De Europese AI-wet is al van kracht, maar ondernemers lijken massaal te slapen. Terwijl drie op de tien bedrijven generatieve AI gebruiken, weet de helft niet dat er sinds 2024 regels gelden. Nog zorgwekkender: slechts 2 tot 3 procent is daadwerkelijk bezig met voorbereidingen.
Kloof tussen gebruik en kennis
Uit onderzoek van de Kamer van Koophandel (KVK) blijkt dat vooral middelgrote bedrijven de impact van de wet wel verwachten – 44 procent voorziet gevolgen – maar ook daar blijft actie uit. Kleinere mkb’ers en zzp’ers zijn vaak nog minder op de hoogte en weten simpelweg niet waar te beginnen.
Ondertussen groeit het gebruik van tools als ChatGPT en Microsoft Copilot snel. In de zakelijke dienstverlening zet inmiddels 46 procent AI-toepassingen in. Het probleem zit in de kloof tussen praktijk en regelgeving. Veel ondernemers zien de kansen, maar niet de risico’s.
Robert Bakker, adviseur bij de KVK, waarschuwt: “Resultaten van AI kunnen verouderd, onjuist of zelfs discriminerend zijn. Ondernemers die de AI Act niet kennen, lopen risico op boetes of reputatieschade, ook kleine bedrijven.”
Wat ondernemers moeten weten
De wet deelt AI-toepassingen in vier risiconiveaus: minimaal, beperkt, hoog en onaanvaardbaar. Hoe hoger het risico, hoe strenger de eisen. Voor sectoren als zorg, onderwijs en financiën gelden vanaf 2026 strikte regels rond transparantie, datakwaliteit en menselijk toezicht.
Maar ook wie AI gebruikt met beperkt risico, zoals veel zzp’ers en mkb’ers, blijft verantwoordelijk. Denk aan het trainen van medewerkers, het informeren van klanten dat ze met een chatbot spreken en het maken van duidelijke afspraken met leveranciers.
Kansen voor franchise en mkb
De wet biedt niet alleen verplichtingen, maar ook kansen. Wie nu al AI-beleid ontwikkelt, kan zich onderscheiden in een markt waar transparantie en betrouwbaarheid steeds belangrijker worden. Franchiseformules die hun franchisenemers hierin ondersteunen, hebben straks een streep voor.
Ondernemers doen er goed aan hun gebruik van AI kritisch in kaart te brengen, risico’s te beoordelen en kleine stappen te zetten in beleid en training. Daarmee verklein je juridische risico’s én bouw je vertrouwen op bij klanten en medewerkers.
Voorbereiden op de toekomst
Wil je weten hoe jouw bedrijf zich kan voorbereiden op de AI Act? De KVK organiseert op 14 en 15 november inspiratiesessies tijdens de Ondernemersdagen.