Column: Wettelijke verankering van gedragscode franchise zal de praktijk niet helpen

Gepubliceerd op , door De Nationale Franchise Gids

Eerder deze maand heeft (demissionair) minister Henk Kamp (Economische Zaken) het conceptwetsvoorstel ‘wettelijke verankering gedragscode franchise’ gepresenteerd. Tot en met 25 mei kan daarop worden gereageerd op www.internetconsultaties.nl. Het voorstel beoogt uitwassen te voorkomen en de onderhandelingspositie van de franchisenemer te verbeteren, maar brengt naar mijn mening niet de rechtszekerheid voor franchisenemers die door de minister wordt beoogd.

Het voorstel is kort. Te kort. Er wordt een nieuw hoofdstuk in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (BW) ingevoegd dat uit twee artikelen bestaat. Het eerste definieert de franchiseovereenkomst en enkele aanverwante begrippen. Het tweede bepaalt dat de minister bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) een gedragscode kan aanwijzen die in alle nieuwe franchiseovereenkomsten moet worden toegepast, tenzij in de betreffende overeenkomst ‘duidelijk en begrijpelijk’ wordt uitgelegd dat, hoe en waarom er van de gedragscode is afgeweken. Bepalingen waarin wordt afgeweken van de gedragscode kunnen door de franchisenemer buitengerechtelijk worden vernietigd indien niet is voldaan aan de uitleg-verplichting.

Hoewel het conceptwetsvoorstel dit niet uitdrukkelijk vermeldt (de Memorie van Toelichting doet dat wel), is met ‘de gedragscode’ de begin vorig jaar gelanceerde Nederlandse Franchise Code (NFC) bedoeld, althans een gedeelte of een versie daarvan. Die NFC is al enige tijd een ‘ding’ binnen de Nederlandse Franchise Vereniging (NFV), de vereniging van franchisegevers, en het Vakcentrum Levensmiddelen (vereniging van franchisenemers in de levensmiddelenbranche). Bij het gros van de ondernemers die in november vorig jaar aanwezig waren bij een door mijn kantoor georganiseerde bijeenkomst (allen met aandacht voor franchise of zelf actief daarin), bleek de NFC toen nog onbekend. Een minderheid kende hem goed, en had sterke kritiek op de inhoud.

Nauwelijks

Gedragscode is tot nu toe nauwelijks van toepassing verklaard op franchiserelaties

De NFC is — zo is ook duidelijk vermeld in de toelichting — bedoeld als zelfregulering. De toelichting vermeldt ook dat de code tot stand is gekomen ‘na overleg’ tussen vertegenwoordigers van franchisegevers en franchisenemers. Er staat dus niet dat de NFC door alle betrokken partijen wordt gedragen. Dat is ook niet zo, en daar zit het probleem. Terwijl de NFC (weer volgens de toelichting) was bedoeld om te bewerkstelligen ‘dat de belangen van zowel franchisenemers als franchisegevers in het kader van hun onderlinge samenwerking evenwichtig worden behartigd’, menen de meeste franchisegevers dat de NFC is doorgeslagen in de richting van de bescherming van de franchisenemer. De NFC is dan ook in de periode van zijn lancering in februari 2016 tot nu nauwelijks van toepassing verklaard op franchiserelaties.

Toen de NFC door de praktijk niet werd omarmd, deelde het ministerie van EZ eind november 2016 mee dat het de NFC in een wet zou verankeren door een nieuw onderdeel aan Boek 7 van het BW toe te voegen en daarin via een AMvB ‘een versie van de NFC’ van toepassing te verklaren. Het is nog steeds onduidelijk of dat de voorliggende versie zal zijn, of dat er nog aan wordt gesleuteld. In de internetconsultatie staat de inhoud van de NFC zelf niet ter discussie. Als dit voorstel wet wordt, worden aan het Nederlandse verbintenissenrecht regels toegevoegd waarvan de inhoud nog niet bekend is, en die bovendien door de minister kunnen worden gewijzigd. Dat draagt niet bij aan de rechtszekerheid.

Ik voorzie een grote hoeveelheid procedures met een ongewisse uitkomst. De NFC is immers geschreven als een gedragscode, en schrijft voor dat ‘partijen moeten handelen naar redelijkheid en billijkheid’. De NFC bevat ook geen klachtenregeling, zodat een franchisenemer die een artikel vernietigt zelf naar de burgerlijke rechter moet. Hoe de rechter met dergelijke vernietigingen en met de uitlegverplichting zal omgaan, is onduidelijk. Dat de toelichting bij een aantal artikelen van de NFC ook weer regels lijkt te bevatten, maakt het er niet duidelijker op. Wat geldt er nu?

Tegelijkertijd bevat de in februari 2016 bekendgemaakte NFC zoveel verplichtingen voor franchisegevers, dat deze er — na invoering van de wet — ook vanaf zouden kunnen zien om nog franchiserelaties aan te gaan. In dat geval schiet de wet geheel aan zijn doel voorbij.

Mr Dirk J.A. van den Berg is advocaat bij BarentsKrans.

 

Delen:

Gerelateerde artikelen

Laatste franchisenieuws

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

skyscraper-banner-website