Foei toch, Minister Kamp!

Gepubliceerd op , door De Nationale Franchise Gids

foto-tiago-jurgens-www-denationalefranchisegids-nl_-250x300

U hebt het vast al gehoord. Vorige week kondigde Minister Kamp wettelijke vastlegging aan van de Nederlandse Franchise Code. Belangrijkste motivatie is dat franchisenemers beschermd moeten worden tegen franchisegevers.
Ik ben ervan overtuigd dat Kamps plan een averechts effect heeft. Hiervoor verwijs ik naar eerdere, nota bene op initiatief van linkse partijen, ingevoerde vergelijkbare wetgeving: De ‘underdog-beschermende’ huurbeschermingswet, met als jammerlijk gevolg afname van aanbod huurruimte. Of met de Flexwet, met als trieste consequentie dat werkgever hun werknemers nog sneller ontslaan, zelfs voor de twee jaar om zijn. Nu komt nota bene VVD’er Kamp met de Code.

De grote denkfout
Fundamentele denkfout is dat het wenselijk is dat er een gelijke positie is tussen franchisegever en franchisenemer. Primaire verantwoordelijkheid van de franchisegever is de strategie en het algemene belang van de formule, de franchisegever moet ervoor zorgen dat de formule zich kan blijven ontwikkelen, in het belang van alle franchisenemers. Bij franchisenemers is het net andersom: zij zijn operationeel verantwoordelijk en hebben  een individueel belang, nl. hun eigen belang. Dat belang verschilt per franchisenemer. De één is net begonnen en vol ambitie, de ander heeft het pensioen in zicht en gelooft het wel.
De Code maakt het doorvoeren van vernieuwingen door de franchisegever een stuk moeilijker en brengt veel formaliteiten en juridisering met zich mee. De nadelen en de kosten hiervan gaan ook over de rug  van de franchisenemer. Vandaar mijn hierboven genoemde averechts effect. Tel daarbij op het ongelukkige feit dat franchiseformules al een concurrentienadeel hebben ten opzichte van filiaalbedrijven als het gaat om slagvaardigheid.  Besluitvorming binnen franchiseformules gaat nou één keer vele malen trager dan binnen een filiaalbedrijf.

Wie was er ook alweer klein?
Ironisch is dat de Code er is gekomen op initiatief van grote franchisenemers die overigens met nog zeven andere franchisenemers in de Quote 500 staan. Niet geheel vreemd dat de Code ook wel doorgaat als ‘Supermarktcode’.  De franchisenemers die beschermd zouden moeten worden zijn nauwelijks in het hele proces betrokken geweest:  45% van alle formules is actief in dienstverlening, de helft van deze formules draait minder omzet dan een individuele supermarktondernemer. Het grote geld heeft gewonnen.

Tot slot, wist u dat:

  • Kamp zich baseert zich op een op zijn zachtst gezegd zeer dubieus onderzoek van een scholier/stagiaire bij Rabobank;
  • Wetenschappelijke  (neutrale) onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, die al jarenlang onderzoek doen onder franchisenemers én franchisegevers concluderen dat de Code niet deugt;
  • De Vereniging voor Franchiseadvocaten (DFA) ook niet achter de Code staat en zelfs een  alternatieve code geschreven heeft?
  • Er volgens de Rijksuniversiteit Groningen géén sprake is van algemeen machtsmisbruik in de franchisesector, wel zijn er individuele schrijnende zaken maar er is geen structureel probleem.

Tiago Jurgens
De Nationale Franchise Gids

Eerdere columns:
14-10-2016: Minister Kamp, de Code en Gerald
27-10-2015: Nog een slecht plan van een franchiseadvocaat
15-12-2014: Het gaat goed met franchise!
25-02-2014: Woede in de winkelstraat

Delen:

Laatste franchisenieuws

  • Vakcentrum

    De heer Jurgens van de Franchise Gids is met grote stappen snel thuis: bescherming van franchisenemers is niet nodig, want huurbescherming leidt tot leegstand en werknemersbescherming tot ontslag. Verder zouden franchisenemers niet goed begrijpen dat franchisegevers zich juist om alle franchisenemers zouden bekommeren, terwijl franchisenemers aan zich zelf denken. De kosten en lasten van de NFC zullen dus worden doorgeschoven naar de franchisenemers. Het devies is hier kennelijk: er zal wel iets van waarheid inzitten wanneer meer mensen dezelfde dingen roepen. Het is niet heel anders dan de acquisiteur van de franchisegever die een aspirant-franchisenemer een formulevestiging verkoopt op basis van ongefundeerde verwachtingen en pakkende beloftes. Als mijn baas het zegt en er zijn succesvolle franchisenemers dan zal er wel iets van kloppen.
    Nu dan maar een inhoudelijke reactie. Huurbescherming voor ondernemers leidt er in eerste instantie toe dat ondernemers in staat worden gesteld om gedane investeringen terug te verdienen. Huurders genieten termijnbescherming en huurprijsbescherming. Een verhuurder kan niet willekeurig een einde aan de huurovereenkomst maken en of de prijs verhogen. De wet biedt de mogelijkheid om tijdelijke huurovereenkomsten te sluiten voor maximaal 2 jaar, waarbij geen huurbescherming geldt. Bovendien kan huurbescherming grotendeels worden weg gecontracteerd met toestemming van de rechter.
    Werknemersbescherming biedt werknemers eveneens bescherming tegen willekeur van werkgevers. Werknemers kunnen niet eenzijdig zonder goede grond en een externe toets worden ontslagen. De wet biedt de mogelijkheid om tijdelijke arbeidsovereenkomsten te sluiten (in principe) voor maximaal 2 jaar en gebrekkige ontslaggronden kunnen in veel gevallen worden weg gecontracteerd via beëindigingsovereenkomsten.
    Waarom zijn die beschermende regels nu nodig? Ik ken zowel huurders als werknemers die slimmer, rijker, onafhankelijker zijn of zich beter laten adviseren dan hun verhuurder en werkgever. Die beschermende regels zijn nodig, omdat er zonder “checks & balances” een fundamentele machtsongelijkheid voorafgaat en inherent is aan de (rechts)verhoudingen tussen verhuurder en huurder, werkgever en werknemer, franchisegever en franchisenemers. Een baas bepaalt wat zijn ondergeschikte moet doen. Dat is zelfs het doel van de rechtsverhouding. Een huurder wil slechts gebruik kunnen maken van een pand, niet alleen kunnen beslissen wat ermee gebeurt, een werknemer wil niet alleen de strategie van de onderneming bepalen, de franchisenemer wil niet alleen de formule bewaken en versterken. Wellicht willen ze erbij helpen, maar willen ze het alleen doen, dan hadden ze iets anders moeten gaan doen. Het zijn de verhuurder, de werkgever en de franchisegever die eigenaar zijn en de zeggenschap bezitten. Die rechten brengen in deze economie ook verantwoordelijkheid en zorg mee voor diegene die bijdragen aan de resultaten van die zeggenschap, de uitvoerders. En verantwoordelijkheid en zorg zijn helemaal niet natuurlijk aanwezig. Daartoe ontbreken economische prikkels. Wanneer een verhuurder meer zou kunnen verdienen door verhuur aan een nieuwe huurder die bereid is meer te betalen dan de oude huurder zou de verhuurder slechte zaken doen, wanneer deze de oude huurder niet inwisselt. Zo ook de werkgever wiens oudere en duurdere werknemers een groeiende kostenpost opleveren. En zo ook de franchisegever die de resultaten van zijn formule kan doen groeien ten koste van individuele franchisenemers. De uitvoerders hebben om die reden behoefte aan ongelijkheidscompensatie, aan prikkels die de eigenaars stimuleren om hun belangen ook te behartigen.
    Die prikkels zijn altijd onvoldoende (duidelijk) geweest in de franchiseverhouding. Voorbeelden van de gevolgen zijn bekend. En tja, dat betekent dus een initiële formalisering van de verhouding. Was de prikkel er wel altijd, dan zal die formalisering weinig om het lijf hebben.
    Vakcentrum is verheugd dat de overheid dit belang na een lange tijd heeft erkend en een mooi wetsvoorstel heeft ingediend. Niet het grote geld, maar het grote belang heeft gewonnen.

    Reply

    • Tiago Jurgens

      Hartelijk dank voor uw reactie, altijd goed als er gereageerd wordt. De reactie is vrij juridisch van aard. Nu heb ik er voor geleerd, ik ben jurist, maar uw reactie kan ik niet altijd goed volgen. U gaat voornamelijk in op huurbescherming dat hier niet echt het issue is.

      Belangrijkste punten van de column zijn ‘de grote denkfout’ en het negeren van het oordeel van onafhankelijke deskundigen als Rijksuniversiteit Groningen en DFA (De Vereniging van Franchisedvocaten).

      Schrijnend is dat ‘kleine’ franchisenemers (bijv. uit de dienstverlening, 45% van de franchiseformules is dienstverlener) feitelijk geen invloed hebben gehad. De code is er gekomen op initiatief van het Vakcentrum en enkele van haar leden, de grote supermarktondernemers. Het Vakcentrum heeft goed lobbywerk verricht, alle respect daarvoor. Neemt niet weg dat de grote supermarktondernemers oftewel ‘het grote geld’ gewonnen hebben. De kleine franchisenemers hebben dit maar te volgen.

      Reply

      • Anoniem

        Wij gingen in op het belang van rechtsbescherming en het belang van de Franchisewet. U maakt zelf terecht de vergelijking van de franchisenemer met de huurder en de werknemer die wel al kunnen rekenen op wettelijk bescherming. Ook de kleine franchisenemers moeten op die bescherming kunnen rekenen.

        Reply

  • Nienke Slump

    Hallo Tiago,
    Je collega Tim Bovenkamp kreeg op 15 december 2016 op de radio een discussie met de presentator van BNR-Zakelijk over de in zijn ogen ‘eenzijdige’ berichtgeving van de media over franchise.
    Maar hoe ‘tweezijdig’ is jouw medium, de Nationale Franchisegids, eigenlijk?
    De ultieme test: Plaats mijn column (over alternative facts) dinsdag a.s. in je nieuwsbrief. Hij komt vandaag nog in je mailbox. Vol verwachting klopt ons hart. Groeten

    Reply

  • Nienke Slump

    Hallo Tiago, best veelzeggend dat je mijn column over ‘alternative facts’ niet hebt geplaatst. Inmiddels is hij via onderstaande blog te lezen:
    https://www.justionadvocaten.nl/blog/%E2%80%9Calternatieve-feiten%E2%80%9D-franchiseland

    Reply

    • Tiago Jurgens

      Beste Nienke,
      De reactie heeft de column niet geplaatst omdat deze niet actueel is. Bovendien vind ik je aanpak niet kies: je probeert van meet af aan via een publiek kanaal als deze publicatie af te dwingen. Verder is het niet de bedoeling om linkjes naar je eigen bedrijf te plaatsen, voor deze keer laten we die maar staan.

      Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


skyscraper-banner-website
franchise-season-art-class