Franchisegevers en franchisenemers opgelet: vanaf 27 september 2026 strengere Europese regels voor duurzaamheidsclaims

Niemand kan er meer omheen: consumenten kiezen steeds bewuster voor merken met een duurzame impact. Ondernemingen spelen daarop in door producten en diensten aan te prijzen als bijvoorbeeld “duurzaam”, “groen” of “klimaatneutraal”. Vanaf 27 september 2026 mogen dergelijke duurzaamheidsclaims echter niet meer zomaar worden gebruikt. Dan treden strengere Europese regels in werking die consumenten beter moeten beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims, ook wel greenwashing genoemd.

De nieuwe regels vloeien voort uit de richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ook wel aangeduid als EmpCo of ECGT-richtlijn). Met de EmpCo, die in juni 2024 werd aangenomen, wil de Europese Unie consumenten helpen om beter geïnformeerde keuzes te maken en betrouwbare duurzaamheidskeurmerken makkelijker te herkennen. De EmpCo is van toepassing op alle ondernemingen die producten of diensten aanbieden aan consumenten (B2C), ongeacht hun grootte. Het heeft als doel de transparantie en betrouwbaarheid van milieu‑informatie op producten te versterken. Nederland implementeert deze richtlijn door de bestaande regels over oneerlijke handelspraktijken aan te passen.

WAT VERANDERT ER?

Algemene duurzaamheidsclaims zonder aantoonbare wetenschappelijke onderbouwing zijn verboden.

• Voorbeelden van algemene duurzaamheidsclaims zijn “milieuvriendelijk”, “milieubewust”, “groen”, “ecologisch”, “ecologisch verantwoord” “klimaatvriendelijk”.

Duurzaamheidskeurmerken zijn alleen toelaatbaar wanneer ze gebaseerd zijn op een onafhankelijk gecontroleerd certificeringssysteem of zijn vastgesteld door een overheidsinstantie.

• Ondernemingen mogen geen eigen ‘eco-labels’ bedenken zonder onafhankelijke controle. Duurzaamheidskeurmerken zijn alleen toegestaan wanneer ze gebaseerd zijn op een onafhankelijk certificeringssysteem met objectieve, controleerbare criteria of wanneer ze door overheidsinstantie zijn vastgesteld. Bijvoorbeeld: het EU-ecolabel voor onder andere elektronica en textiel.

Claims die beweren dat een product dankzij CO₂-compensatie een neutraal, verminderd of positief milieueffect heeft, is verboden. Dit veronderstelt namelijk ten onrechte dat de productie geen klimaatimpact heeft.

• Hierbij kan worden gedacht aan claims zoals “klimaatneutraal”, “minder impact op het klimaat” of “beperkte CO2-voetafdruk”. Dergelijke claims kunnen alleen gebruikt worden als een CO2-uitstoot bij de productie van het betreffende product of dienst daadwerkelijk verminderd is.

Claims over toekomstige prestaties zonder onderbouwing zijn eveneens niet toegestaan. Bedrijven mogen bijvoorbeeld niet zomaar zeggen: “Wij worden klimaatneutraal in 2030”. Aan toekomstgerichte duurzaamheidsclaims moeten duidelijke, objectieve en publiek beschikbare commitments ten grondslag liggen. Deze commitments moeten zijn opgenomen in een gedetailleerd en realistisch implementatieplan met meetbare en tijdsgebonden doelstellingen. Het plan moet regelmatig worden geverifieerd door een onafhankelijke derde‑expert.

WAT ZIJN DE JURIDISCHE GEVOLGEN?

Een onderneming die zich niet aan de regels houdt, riskeert sancties en boetes: van een rechterlijk verbod en rectificatieplicht tot schadevergoedingsvorderingen en boetes van de Autoriteit Consument & Markt. Een boete van de Autoriteit Consument & Markt kan oplopen tot EUR 900.000, – of een percentage van de omzet, per overtreding. Ook een klacht bij de Reclame Code Commissie behoort tot de mogelijkheden.

WAT KUNT U DOEN?

Binnen franchiseformules worden marketingcampagnes, verpakkingen en reclame-uitingen vaak centraal ontwikkeld door de franchisegever. Juist daarom is het belangrijk dat franchisegevers tijdig nagaan welke B2C-communicatie, verpakkingen en marketingmaterialen nog zullen worden gebruikt of getoond aan consumenten, en die te toetsen aan EmpCo. Ook franchisenemers doen er verstandig aan alert te zijn wanneer zij zelf lokale reclame-uitingen ontwikkelen.

Raadpleeg daarnaast de onlangs geactualiseerde Leidraad Duurzaamheidsclaims van de Autoriteit Consument & Markt. De Leidraad Duurzaamheidsclaims bevat vuistregels en praktische voorbeelden om bedrijven te helpen bij het formuleren van duurzaamheidsclaims.

Vragen?

Neem contact op met Amira Mikkers van Ludwig van Dam advocaten via mikkers@ludwigvandam.nl