Waar blijven al die voorspelde franchise-formules in de zorg?

Gepubliceerd op , door De Nationale Franchise Gids

‘Een onderneming in de zorgsector wordt je gegund’

Franchiseformules zullen de zorgsector stormenderhand veroveren. Die voorspelling gaat al jaren rond. Toch blijft anno 2014 het aantal formules in de zorg beperkt. Is de zorgsector, op enkele kansrijke onderdelen na, te taai voor ondernemers? Is de wetgeving het probleem, of de financiering? “Je moet doorzetten en aan iedereen duidelijk maken wat je meerwaarde is”, meent Int Pos, al 20 jaar in de zorg actief als franchisegever. “Dan wordt een onderneming je gegund in de zorgsector.”

Mc Zorgverlener, als personificatie van franchising in de zorg, verschijnt al jaren  in artikelen, rapporten en op congressen. In die naam schuilt de gevoelsmatige tegenstelling tussen het traditionele kostendekkend mensen helpen, tegenover winst maken met patiënten die als warme broodjes over de toonbank gaan.

Enige tientallen formules

De voorspelde stormachtige groei van formules in de zorg komt nog niet van de grond. Het platform Franchise in de Zorg kent 58 formules. Haal je daar de wellness, fitness en uitvaartzorg af, dan spreken we over ‘enige tientallen formules’ die iets doen met jeugdzorg, ouderenzorg, apotheken en huisartsen, thuiszorg, verpleegzorg en GGZ-zorg.

Niet rijk worden

Int_Pos_foto_

Int Pos – oprichtster Cenzo

Cenzo is de enige franchise-onderneming in de GGZ-zorg. De franchisenemers zijn ondernemende psychologen, de klanten vooral werknemers die door de bedrijfsarts verwezen worden. Oprichtster Int Pos begon al in 1994 met Cenzo. “Toen was franchise in de zorg nog heel bijzonder. Ik was overtuigd van de meerwaarde van een ondernemende aanpak voor de GGZ.  Maar het heeft wel 7 jaar geduurd voordat we ons eerste rendabele jaar draaiden. Nee, rijk word je er niet van. Ik vind dat maatschappelijk ook niet passen. Als je met een zorg-onderneming jaarlijks tonnen winst zou maken, dan denk ik: deugt dat wel?”

“Wanneer je als ondernemer in de zorg aan de slag gaat om snel geld te verdienen, dan kun je het beter niet doen”, vindt ook Eric Kindt, initiatiefnemer van Home Instead Thuisservice, een formule die zorgdiensten verleent aan ouderen. Dat kan gaan om traditionele zorg als huishoudelijke hulp of persoonlijke ondersteuning, maar ook om iets als ‘metgezelschap’ of zelfs dementiezorg.

Visie en duidelijk plan

foto EricKindt - home instead

Eric Kindt – initiatiefnemer Home Instead Thuisservice

Kindt: “Particuliere initiatieven in de zorg zijn er volop. Je moet er wel enorm veel moeite voor doen om ze van de grond te krijgen. Je hebt ondernemers nodig met een visie op het bieden van zorg, en een duidelijk plan om dat zakelijk aan te pakken.”

Kindt is 3 jaar geleden met Home Instead in Nederland begonnen. “Het grote voordeel was dat ik niet vanaf nul hoefde te beginnen. Home Instead is al een bestaand concept dat wereldwijd de grootste aanbieder is van zorg aan huis.”

“Ik weet nog dat Home Instead 5 jaar geleden naar Nederland kwam, om bij de Kamer van Koophandel een presentatie te geven”, vertelt Bertine Schieven van  MKB Adviseurs. “Het heeft meer dan een jaar geduurd voordat ze alleen al de juiste franchisegever vonden. Het opzetten van een formule in de zorg is dus niet iets dat je vlot en simpel regelt.”

Met 1-0 achter

Het is voor een deel de sector, die nog moet wennen, meent Schieven. “In retail is franchise al honderd jaar oud, in de zorg staan we nog maar aan het begin van de ontwikkeling. Franchise is in de zorg een nog onbekend fenomeen, dus eigenlijk sta je, als je start met een franchiseconcept, al met 1-0 achter voordat je begonnen bent.”

Het is ook niet eenvoudig om in de zorg een franchiseformule op te zetten.  Schieven: “Er gaat zo twee jaar overheen. Het businessplan, de financiering, het franchisehandboek, partijen zoeken en contracteren. En dan kun je aan het einde van de rit, als er onvoldoende belangstellenden zijn, ook nog tot de conclusie komen dat een concept te lastig is om te franchisen.”

Met de rug aangekeken

Eric Kindt was al actief als ondernemer in de zorg, toen Home Instead op zijn pad kwam. Zven jaar geleden stapte hij als aandeelhouder/directeur in Woonzorgnet, een onderneming die in kleinschalige woonvoorzieningen mensen met een GGZ-indicatie begeleidt en ondersteunt. “In het begin werd ik door alle partijen in de AWBZ-zorg met de rug aangekeken. Dan kun je maar een ding doen: doorzetten en in de praktijk bewijzen dat je idee werkt. Als je kwaliteit minimaal gelijk is aan die van de traditionele zorgverleners, de medewerkers en de klanten zijn tevreden, en de formule rendeert, dan word je toch een serieuze gesprekspartner voor zorgkantoren of zorgverzekeraars.”

“Het kan inderdaad jaren kosten voor je een zorgformule draaiende hebt”, weet Kindt uit ervaring. “En als je eenmaal begint, moet je er op rekenen dat het 2 tot 3 jaar duurt voordat het financieel interessant wordt. Je hebt een lange adem nodig. Ook voor ondern

emen in de zorg geldt: de kost gaat voor de baat uit.” Dat kan een obstakel zijn, stelt ook Schieven (MKB Adviseurs): “Mogelijke franchisenemers zitten niet altijd te wachten op een formule die zich nog moet bewijzen. Veel mensen die als franchisenemer aan de slag willen, doen dat omdat ze iets van zekerheid zoeken.”

Verzekeraars willen zekerheid

Een ander mogelijke hobbel bij het opstarten van een zorgondernerming is de noodzaak om bij zorgverzekeraars aan tafel te komen. Dat zijn belangrijke partijen bij het contracteren en vergoeden van zorg. “Natuurlijk heb je te maken met de zorgverzekeraars”, stelt Schieven. Zorgverzekeraars willen ook graag zekerheid, en gaan daarom het liefst met grote en betrouwbare partijen om de tafel.”

foto Bertine Schieven - MKB Adviseurs

Bertine Schieven – MKB Adviseurs

Bij de oprichting van Cenzo heeft Int Pos juist veel steun ontvangen van zorgverzekeraars. “Je hebt een zekere schaalgrootte nodig om door de zorgverzekeraars als serieuze partner te worden gezien. Maar ik heb vanaf dag 1 veel hulp van de grote verzekeraars. Ze

hebben met ons uitgebreid gesproken en meegedacht in de beginjaren en doen dat nog steeds. De verzekeraar is de financier van de dienst die wij leveren, dus is het belangrijk dat je samen een beleid formuleert, uitvoert en het effect ervan meet..”

Financiering

Banken tonen zich in hun branche-rapporten steevast positief over de kansen van franchise in de zorg. Gaan dan ook voor de financiering alle deuren bij de bank wijd open? Schieven: ” Nieuwkomers op de markt moeten zich eerst bewijzen. Is daar onzekerheid over, dan verlangt de bank zekerheid. Bijvoorbeeld doordat de franchisegever zelf voor een deel van de financiering moet zorgen.”

Ook voor de financiering van Home Instead was een creatieve oplossing nodig, vertelt Kindt: “Vaak is het nodig om andere bronnen aan te boren dan alleen de bank. Ook om franchisenemers te helpen met de financiering. Voor Home Instead hebben we het initiatief genomen voor een systeem van crowdfunding. Mensen kunnen obligatieleningen verstrekken aan de franchisenemers.”

Fictieve dienstbetrekking

Wie gaat ondernemen in de zorg krijgt met veel wetgeving te maken. Zorginhoudelijke wetgeving, die nogal eens verandert; beleid van verzekeraars en natuurlijk fiscale wetgeving. Bij formules die met zzp’ers werken is het voorkomen van een ‘fictieve dienstbetrekking’ van groot belang.

Ook in de zorg hebben zzp’ers de laatste jaren een opmars gemaakt –  soms vrijwillig, soms niet helemaal. In 2014 bleek ineens dat veel zzp’ers in de zorg door de Belastingdienst niet meer als zelfstandig ondernemer werden gezien, omdat ze slechts voor 1 instelling of bemiddelaar werkten.

0914 EVA4188 Bea Boetje

Bea Boetje – adviesbureau Flynth Franchise

“Een franchisenemer is niet per definitie ondernemer”, constateert Bea Boetje van adviesbureau Flynth Franchise. “Als je moet investeren om deel uit te maken van een formule, en jouw naam staat onder de nota’s, dan is wel duidelijk dat je het werk voor eigen rekening en risico doet. Wat staat er precies in het franchisehandboek? Wanneer je als franchisenemer niets anders doet dan strikte aanwijzingen van de formule opvolgen, dan bestaat de kans dat je alsnog niet gezien wordt als ondernemer. Verpleegkundigen, anesthesiemedewerkers: hoe kun je daar het criterium op loslaten dat die niet in een gezagsverhouding mogen werken?”

Fiscale nachtmerrie

“De wetgever moet veel duidelijker zijn in de definitie van zelfstandigheid”, meent Boetje. “Zoniet, dan loop je het risico dat je wordt geconfronteerd met naheffingen van de belastingdienst omdat achteraf is vastgesteld dat je toch niet voldeed aan de criteria. Zo beland je als goedwillende  in een fiscale nachtmerrie.”

‘Over de wet- en regelgeving in de zorgsector hoor je mij niet klagen”, zegt Pos (Cenzo). “Ik vind het juist een mooi sturingsmechanisme voor de formule. Je weet precies langs welke lijnen de onderneming moet worden ingericht.”

En met welke spanningsvelden de zorgverleners te maken kunnen krijgen. “Als zorgverlener in deze sector heb je, wat ik noem, een praatplicht en een zwijgplicht. De zwijgplicht gaat om wetgeving waarin de privacy van de cliënt wordt gewaarborgd. Tegelijk heb je de regels rond reïntegratie, de wet-Poortwachter, die voorschrijft dat je rapporteert aan de werkgever van de cliënt, die nauw betrokken is bij de reïntegratie. Dat kan op gespannen voet met elkaar komen te staan. Volg je als formule precies de wetgeving, dan kom je nooit in moeilijkheden. Dat is nu juist de meerwaarde van een formule.”

Franchisen in de zorg: 5 tips

Heb je belangstelling om te gaan ondernemen in de zorgsector? Denk aan deze 5 tips van mensen uit de praktijk.

  1. Maak duidelijk wat de inhoudelijke meerwaarde is van de formule voor de franchisenemers.
  1. Toon doorzettingsvermogen en geef het een aantal jaren de tijd.
  1. Wees creatief in het aanboren van financieringsbronnen.
  1. Klaag niet over wet- en regelgeving, maar gebruik deze om een formule met duidelijke richtlijnen neer te zetten.
  1. Maak duidelijke afspraken met de Belastingdienst over de ondernemersstatus van de franchisenemers.

Delen:

Gerelateerde artikelen

Laatste franchisenieuws

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.